Podatnicy VAT zobowiązani do ewidencjonowania obrotu w kasie fiskalnej, mogą skorzystać z tzw. ulgi na zakup kasy fiskalnej. Wiele firm ma jednak wątpliwości, na jakich zasadach można skorzystać z odliczenia, szczególnie w przypadku zakupu kolejnych kas fiskalnych a także w jakich okolicznościach należy dokonać zwrotu ulgi.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że ulga przysługuje tylko podatnikom, którzy rozpoczynają ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy fiskalnej. Muszą oni jednak rozpocząć ewidencjonowanie w obowiązujących terminach.
Prawo do odliczenia ma więc tylko podatnik, który po raz pierwszy zgłasza w urzędzie skarbowym kasy fiskalne, które będzie wykorzystywał do ewidencjonowania obrotu i podatku oraz rozpoczyna ewidencjonowanie przed dokonaniem pierwszej sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych, która powinna być ewidencjonowana w kasie fiskalnej (np. po utracie prawa do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania z uwagi na przekroczenie określonego limitu obrotów).
Na tej podstawie organy podatkowe uznawały, że ulga na zakup kasy fiskalnej nie przysługuje przykładowo w następujących sytuacjach:
-
zaprzestanie działalności i następnie jej wznowienie, ze zgłoszeniem w urzędzie skarbowym nowych kas fiskalnych
-
zakup nowej kasy fiskalnej w miejsce kasy, która uległa awarii (Urząd Skarbowy w Pruszkowie, 12 kwietnia 2007r., 1421/AV4412/323/KASY/TS/07; Pierwszy Urząd Skarbowy w Poznaniu, 12 kwietnia 2005r., PP-1-005/67/05) lub która została skradziona (Izba Skarbowa w Gdańsku, 13 października 2006., PI/443-34/06/Z/09)
-
zakup kasy "na wymianę", kasy rezerwowej, czy też kasy dodatkowej zgłoszonej w urzędzie po rozpoczęciu ewidencjonowania w kasie fiskalnej (Urząd Skarbowy w Skierniewicach, 10 maja 2005r., US.III.VAT/443/12/2005)
-
zakup kas do nowych punktów handlowych (Urząd Skarbowy w Ostrołęce, 27 kwietnia 2006r., US15POIII/443/21/06/RCH)
-
zakup kasy po przekształceniu tzw. spółki małżeńskiej w spółkę cywilną, ponieważ jest ona sukcesorem praw i obowiązków małżonków w zakresie rejestracji obrotu z zastosowaniem kas rejestrujących (Urząd Skarbowy w Kutnie, 9 lutego 2006r., US-III/443-4/2006; Izba Skarbowa w Katowicach, 31 sierpnia 2005r., PPB2 4407/I/33/2005).
Podstawową przeszkodą dla skorzystania z ulgi było w powyższych przypadkach zgłoszenie kasy fiskalnej w urzędzie skarbowym już po rozpoczęciu ewidencjonowania w innej kasie fiskalnej zgłoszonej wcześniej w urzędzie.
Wyjściem z sytuacji dla wielu podatników może być zgłoszenie w urzędzie skarbowym przed rozpoczęciem ewidencjonowania, kilku kas fiskalnych jednocześnie. Podatnik musi później jedynie stopniowo rozpoczynać ewidencję w kolejnych kasach fiskalnych. W pierwszym miesiącu stosowania kas fiskalnych trzeba jednak zastosować co najmniej 1/5 zgłoszonych kas (po zaokrągleniu w górę do liczb całkowitych). Od każdego pierwszego dnia kolejnego miesiąca, trzeba rozpocząć ewidencjonowanie co najmniej w kolejnej 1/5 zgłoszonych kas. W ten sposób można w praktyce opóźnić stosowanie kasy nawet o 5 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji, przy jednoczesnym zachowaniu prawa do ulgi.
Podatnicy powinni także pamiętać, że prawo do ulgi przysługuje tylko w zakresie kas rejestrujących spełniających wymagania określone w przepisach dotyczących kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników.
Kolejną kwestią wywołującą wiele wątpliwości interpretacyjnych jest kwestia utraty prawa do ulgi i konieczności zwrotu dokonanych odliczeń. Przepisy precyzują określone przypadki, których zaistnienie w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania wywołuje konieczność zwrotu ulgi. Są to:
-
zaprzestanie używania kasy
-
nie dokonanie w obowiązującym terminie zgłoszenia kasy do obowiązkowego przeglądu technicznego przez właściwy serwis
-
zaprzestanie działalności
-
otwarcie likwidacji
-
ogłoszenie upadłości
-
sprzedaż przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału)
Konieczność zwrotu ulgi wiąże się u wielu podatników z „zaprzestaniem używania kasy”. Przepisy nie definiują tego pojęcia, ale przyjmuje się, że jest to równoznaczne z brakiem możliwości ewidencjonowania obrotu i kwoty podatku w tej kasie, bez względu na to czy zaprzestanie użytkowania było wynikiem nieumyślnego zdarzenia losowego, czy też wynikało bezpośrednio z zaplanowanego działania. Podatnik będzie więc musiał zwrócić ulgę, jeżeli np. kasa ulegnie zniszczeniu lub uszkodzeniu, które uniemożliwi jej dalsze użytkowanie lub zostanie skradziona (Izba Skarbowa w Gdańsku, 13 października 2006r. PI/443-33/06/Z/09).
Powodem zwrotu ulgi nie może być natomiast zaprzestanie użytkowania kasy tylko z powodu braku klientów, jeżeli w każdej podatnik może użyć kasy fiskalnej, jeżeli taki klient się pojawi (Urząd Skarbowy w Bytomiu, 15 grudnia 2006r., PP/443-41/06) lub jeżeli nastąpiła zmiana rodzaju ewidencjonowanych usług przy zastosowaniu opisanej we wniosku kasy rejestrującej (Urząd Skarbowy w Brzesku, 27 października 2006r., PP/443-44/06).